دفترچه خاطرات

در همه مقامات از جواب وارد مقام می شویم بجز بیات. یعنی تنها مقامی که از بم صدا شروع می شود و به جواب می رسد بیات است.

بیات از دوکا شروع می شود (همان نت ر)

1. بیات (دوکا) (Re)
2. ...
3. نوا (Sol)
4. حسینی (La)
5. عجم (Ci)
6. ...
7. محیّر (Re دوم): که جواب صداست.
8. ... مقامهای دیگر... و همان نوا و حسینی و عجم و ... البته در یک اکتاو بالاتر اجرا می شود.
9. جواب محیّر (Re سوم)

کل این مسیر یک اکتاو شد.

از جواب صدا مقام بعدی را شروع می کنیم.

مثلا جواب صبا یا جواب نهاوند یا جواب رست یا جواب حجاز را به اندازه یک اکتاو می خوانیم تا به Re بعدی برسیم و بشود جواب جواب.

بیات شوری

ترکیب دو جنس مختلف است: حجاز سل و بیات ر: از حجاز Sol شروع و به بیات Re ختم می شود.

تواشیح معروف: قسما بالشفع و بالوتر  بیات شوری است.

حجاز و سه گاه می شود حُزام

بیات و سه گاه می شود عراق

حجاز و بیات می شود شوری

بیات نوا و بیات حسینی و بیات عجم هر کدام بلندی مخصوص خودشان را دارند. البته می توانیم در ابتدای تلاوت بعد از استعاذه و بسم الله با هر کدام خواستیم تلاوتمان را شروع کنیم و ایرادی ندارد. که البته صدایمان بلندتر خواهد شد.

حتی می توانیم این مقامها را جابجا کنیم و مثلا اول شوری بخوانیم بعد نوا و ...

بیات کرد:

در اوج استفاده می شود.

بسیار نزدیک نهاوند

محزون و زیباست

آنقدر معروف است که بعضی می گویند جزو مقامات اصلی باشد.

بعضی تلاوتشان را با کرد آغاز می کنند.

تواشیح در مقام کرد: الله الله، الله الله، مالنا مولی سوی الله، کلما نادیت یا هو، قال یا عبدی انا الللللله

فایل شماره 13 : حجاز و صبا: فعلا شنیده نشد.

مقام راست

موارد استفاده:

1. ردیفهای شروع تلاوت پس از بیات برای انتقال به پرده های بالاتر که با دوشکل مختلف استفاده می شود:
   1. مرحوم صدیق منشاوی: 
   2. رست در پرده بالاتر: مثل شحات محمد انور
2. پس از اینکه صدا به مرحله جواب رسید و به اکتاو رسید، به مقام راست منتقل می شوند.

راست -> راست نوا در جواب -> راست جواب جواب یا ماهور یا کردان

مقامات فرعی سه کاه

سه کاه : درجه استقرار Mi

Ci: جواب سه کاه نام دیگرش اوج است. که به آن غماز سه گاه می گویند.

یک پرده دیگر هم جواب سه کاه: بزرُک گفته می شود.

سه پرده بالا می شود: درجه اول-پنجم و هشتم سه کاه

مقام خزام یا حزام

ترکیب حجاز و سه گاه است. جواب حجاز (سل (نوا)) و در سه گاه (سی (عراق) نصف بمل)

مقام عراق

ترکیب بیات با سه گاه

بیات دوکاه به سی بمل سه کاه ختم می شود.

همین مقام از اکتاو هم خوانده می شود: می شود اوج-عراق

بسته نگار - بستنکار

ترکیب صبا و سه گاه

از صبا (جواب) به قرار سه گاه می رود.

المایه - مایه

قلیل الاستعمال است اما فوق العاده مشکل و زیباست.

از پرده نهاوند نوا به سمت می نصف بمل سه کاه 

برای تشخیص گوشه های فرعی نیاز به تمرین است.

زنکران و زنجران و زنکوله

از جواب چهارگاه یا عجم شروع و به قرار حجاز ختم می شود.

بسیاری از سرودها در این مقام ایجاد شده مثل: واکفنا شر ما نخاف بلطف یا عظیما یرجی لکل عظیم ...

در ایران ترکیب راست و حجاز به غلط زنکران برداشت می شود.

محمد عمران در سوره ابراهیم از زنکران استفاده کرده است. و سخّر ...

اثر-کرد

ترکیب حجاز اوج و فرود روی کرد

سوره نجم محمود رمضان: آهنگهایی که با بقیه متفاوت است، همین اثرکرد است.

عجم کرد

عجم شروع و کرد ختم می شود.

مثل استاد شعیشع

تواشیح معروف:

رمضان تجلی و ابتسما طوبی للعبد و اغتنما

عجم-عشیران

اکثرا در تواشیح استفاده می شود و برخی تلاوتهای شعیشع

شروع از جواب عجم و ختم به قرار روی لا عشیران

تواشیح: ما بال قلبک عن هوانا نازح هل انت فی دعوی المحبة نازحوا

نوا-اثر

شروع حجاز (Sol) و ختم به درجه نکریز (Re)

الیه به سبحانه، اتوسلوا

مقام خماسی است که با پنج درجه صوتی شکل می گیرد.

طرز-جدید یا طرز-نوین

نادر است و مقام جدیدی است که از موسیقی عثمانی ها وارد شده

معادل شوری اما ختم به کرد می شود.

لامی (بیات لامی)

از مقامهای اساسی در موسیقی عراق است.

از جنس چهارگاه شروع شده اما حالت چهارگاه در آن نیست.

تواشیح:

احمد یا حبیب یا حبیبی سلام علیک یا عون الغریب سلام علیک

حجازکار-کرد (کردیلی حجازکار)

اختتام در کرد روی راست است.

بالله هل شهرالصیام مودع اما لقلبک مستهام موجو

مقام راحت الارواح

مصور حزام است.

فقط به جای استقرار روی می روی سی نصف بمل هست.

تعداد مقامات فرعی:

در تعدادش اختلاف است و روی 40 تا 45 مقام اجماع است. در این دوره آموزشی حدود 30 تا آموزش داده شد.